ارتباطات سلامت؛ سنگر نادیده در روزهای سخت

آژانس خبری پی آر؛ در روزهایی که طنین آژیرها و اخبار جبهه‌های نبرد، فضای ذهنی جامعه را اشغال کرده است، شاید در نگاه نخست «ارتباطات» و «روابط عمومی» موضوعی حاشیه‌ای به نظر برسد.

اما حقیقت این است که در میانه هر بحران کلان، «شریان اطلاعاتی سلامت» درست به اندازه خطوط تدارکاتی جبهه، حیاتی و سرنوشت‌ساز است.

طبق تعاریف سازمان جهانی بهداشت (WHO)‌ در پروتکل‌های «ارتباطات خطر» (Risk Communication)، در زمان بحران‌های ملی، مدیریت افکار عمومی در حوزه سلامت مستقیماً با حفظ تاب‌آوری جامعه (Social Resilience) گره خورده است.

امروز، ما به عنوان کارشناسان ارتباطات سلامت، در سنگری نادیده ایستاده‌ایم که وظیفه‌اش فراتر از اطلاع‌رسانی صرف، «صیانت از آرامش روانی» و «حفظ سرمایه اجتماعی» است.

• مدیریت «اینفودمیک» و صیانت از حقیقت

بر اساس گزارش‌های یونسکو (UNESCO)، در دوران بحران، هجمه اطلاعات نادرست می‌تواند به اندازه یک اپیدمی آسیب‌زا باشد.

با توجه به «لایحه جدید مقابله با محتوای خلاف واقع در فضای مجازی»، نقش روابط عمومی سلامت در «راستی‌آزمایی» و ارائه اخبار دقیق، مانع از فروپاشی اعتماد عمومی می‌شود.

ما باید سد دفاعی جامعه در برابر شایعاتی باشیم که با هدف ایجاد اضطراب جمعی درباره منابع حیاتی یا وضعیت درمان منتشر می‌شوند.

• تاب‌آوری زیرساختی؛ پیوند لجستیک و امید

استناد به اخبار عملیاتی، نظیر «تسهیل ترخیص آمبولانس‌ها و خودروهای امدادی از گمرک» در روزهای اخیر، نشان‌دهنده پویایی نظام سلامت در اوج محدودیت‌هاست.

طبق الگوهای مدیریت لجستیک سلامت (Health Logistics)، نمایش آمادگی زیرساختی، پیامی مقتدرانه از «تداوم زندگی» و «کارآمدی دولت» را به جامعه مخابره می‌کند که پادزهر نفوذ ناامیدی است.

• پیوند سلامت و معیشت در اسناد بالادستی

اجرای «مرحله سوم کالابرگ الکترونیک» در اسفند ماه، صرفاً یک اقدام حمایتی نیست؛ بلکه بر اساس اصول «تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت» (Social Determinants of Health)، گامی برای صیانت از تغذیه دهک‌های آسیب‌پذیر در دوران فشار اقتصادی است.

تبیین این پیوند، وظیفه کارشناس ارتباطاتی است که سلامت را یک مفهوم چندبعدی می‌بیند.

• بهداشت روان؛ اولویت پدافند غیرعامل

در حالی که فضای رسانه‌ای تحت تأثیر تغییرات کلان سیاسی و تنش‌های مرزی است، مطالعات انجمن روان‌پزشکی (APA) نشان می‌دهد که استرس ناشی از عدم قطعیت، کارایی ملی را فرسایش می‌دهد.

ارائه محتوای علمی و آرامش‌بخش، در واقع نوعی پدافند غیرعامل است. ما باید صدای اطمینان‌بخش نظام سلامت باشیم تا اجازه ندهیم ترس، بیش از هر بیماری دیگری، جامعه را از پای درآورد.

در آخر باید گفت اگر تفنگ‌ها امنیت مرزها را تأمین می‌کنند، قلم و استناد ما به داده‌های معتبر، امنیتِ «روان» و «جان» خانواده‌ها را محافظت می‌کند.

ما در این سنگر نادیده، با تکیه بر صداقت و شواهد علمی، مرز میان «آگاهی» و «آشفتگی» را حفظ خواهیم کرد.