فایده روابط‌عمومی؛ حرفه‌ای که هنوز درک‌ نشده است

به گزارش آژانس خبری پی آر؛ ناصر بزرگمهر در یادداشتی خواندنی با زبانی طنز و تمثیلی به پرسش قدیمی «فایده روابط‌عمومی چیست؟» پاسخ می‌دهد. او روابط‌عمومی را قلب تپنده‌ی مدیریت ارتباطات، دانش اقناع و پل اعتماد میان سازمان و مردم می‌داند و نقد می‌کند که چرا هنوز در ساختارهای مدیریتی، جایگاه واقعی آن ناشناخته مانده است.

به نام او که هرچه بخواهد همان می شود.
از من می پرسند فایده روابط‌عمومی چیست؟
یاد انشاهای کودکی می افتم،که می پرسیدند فایده گاو چیست؟

تقریبا همه شاگردان کلاس، شبیه هم می نوشتیم، گاو حیوان نجیبی است، از شیر آن ماست و پنیر و کره و دوغ و خامه و سرشیر درست می کنیم، گاوها درشخم زدن زمین به کشاورزان کمک می کنند، گوشت گاو بسیارمقوی است، وقتی ما مریض می شویم مادرم با گوشت گاو برای ما آبگوشت درست می کند که خیلی خوشمزه است. بی بی می گوید که ما از پوست گاو هم استفاده های فراوان می کنیم و حتی از روده گاو هم برای نخ جراحی استفاده کرده و اگر بی تربیتی نباشد از فضولات گاو هم برای کود درختان بهره می بریم. خلاصه بر همه واضح و مبرهن است که گاو حیوان بسیار مفیدی است و همه جای آن به درد می خورد، این بود انشا من.

وقتی می خواهم در مورد روابط عمومی هم، بعد از نیم قرن حضور در آن حیطه، یادداشتی بنویسم، یاد همان فایده گاو می افتم و فکر می کنم آیا هنوز کسی هست که در سال ۲۰۲۳ میلادی و یا سال ۱۴۰۲ شمسی لازم باشد برایش از فایده شیر و محصولات لبنی بگوییم؟

آیا هنوزکسانی هستندکه نمی دانند دوغ یا ماست برای هر انسانی چه خاصیتی دارد؟

آیا در شرایطی که حتی یک حیوان هم از خوردن شیر و لیس زدن به بستنی لذت می برد، چه لزومی دارد که ازمزایای آن برای همگان بگوییم؟

اما ظاهرا بایدبرای همیشه تاریخ به کودکان در مورد خواص شیر و لبنیات و جایگاه آن در رشد و تکامل انسان توضیح داد و توصیه کرد و گاهی حتی به اصرار، اگر دوست ندارد به خوردشان داد.

قصه روابط عمومی و جایگاه آن در سازمان ها و وزارتخانه ها و دولت ها و کلیه مشاغل مرتبط با مردم و حتی خود مردم و روابط فردی هرانسان با انسان دیگر، قصه فایده گاو و شیر و ماست و کره و پنیر است.

بعد از یک عمر چند هزار ساله انسان بر زمین و تاریخ مدون هفت هزار ساله و در هزاره سوم میلادی و ثبت علمی دویست ساله شدن دانش روابط عمومی، ارتباطات، تبلیغات، بازاریابی و در نهایت پاسخگویی به افکارعمومی و خصوصا بعد از دوران تاریخی صنعتی و فرا صنعتی در جهان که همه به فایده روابط عمومی و پاسخگویی ایمان آوردند، ما بازهم باید از جایگاه این نهاد صنفی بگوییم.

حداقل حدود صد سال از روابط عمومی مدرن در همین سرزمین بلاخیز خودمان که با اولین فوران نفت سیاه از دکل های مسجد سلیمان آغاز شد، می گذرد و ما هنوز باید به وزیر و وکیل و مدیر و رییس و شنگول و منگول توضیح دهیم که روابط عمومی علمی و برنامه ریزی شده نیاز واقعی و تکمیل کننده پازل مدیریت های عالی یک سازمان و یک سرزمین است و مثل گاو، برای مردم و مخاطبین درون و بیرون سازمان فایده بسیار دارد.

هر مقامی، قبل از آن که مورد استیضاح نمایندگان ملت و خود ملت واقعی و افکارعمومی و برآیند آنها یعنی رسانه ها و دنیای مجازی قرار گیرد باید از روابط عمومی توانمند برخوردار شود که بتواند هنر متقاعد کردن مخاطبین را داشته و بر افکار عمومی و روزنامه نگاران به عنوان نماینده رسانه ها تاثیر بگذارد.

باید یک روابط عمومی باسواد رسانه ای در کنار مدیریت ها قرارگیرد، تا با ایجاد واحدهای پژوهشی و بر اساس شناخت از خواسته های مخاطبین و جامعه، به انتظارات آنها پاسخ مناسب داده و به استحکام جایگاه مدیریت عالی و سازمان و وزارتخانه کمک نماید.

انتخاب روابط عمومی فامیلی و خانگی و رفاقتی مثل مرغ محلی است و می تواند نهایتا روزانه یک تخم به شما تحویل دهد و با اولین فریاد، دچار شوک شود و از تخم گذاری هم فاصله بگیرد.

روابط عمومی یک سازمان بزرگ، یک وزارتخانه، یک کارخانه، روابط عمومی خانگی نیست، شعارهای پوپولیستی مثل خوب باشید، مهربان باشید، زیبا باشید، دست و رویتان را بشویید، کافی نیست.

روابط عمومی باید دارای دانش بین المللی باشد، جهانی بیندیشد و از همه علوم مرتبط بهره بگیرد و با معیارهای دنیای امروز، ارتباطات را با خلاقیت در مسیر ملی و سازمانی مورد استفاده قرار دهد.

روابط عمومی هوشمند با استفاده از همه تکنولوژی های روز و ابزار گوناگونی که در اختیار می گیرد و کارشناسانی تحصیلکرده و مرتبط، به جمع آوری اطلاعات و پالایش آنها در جهت ارایه به مدیران ارشد سازمان خود می کوشد.

روابط عمومی، یک دانش تخصصی است و با متخصصین این حوزه تعریف می شود، تا بتواند بین نیروهای درون سازمانی و افکارعمومی برون سازمانی تاثیر لازم را بگذارد و به همبستگی و یکپارچه سازی سازمان با مخاطبین و یا به عبارت ساده تر رابطه بین فروشنده و خریدار، بین تولیدکننده و مصرف کننده، از کالا تا اندیشه به صورت اجرایی عمل نماید.

روابط عمومی حرفه ای و متخصص جای پسرخاله و دخترعمه نیست، روابط عمومی اندیشمند محل جمع شدن بیکاره ها و رانده شدگان کارگزینی ها نیست.

روابط عمومی باید محل نخبگان و اندیشمندان و کسانی باشد که باضریب هوشی بالاتر و با خلاقیت بتوانند کاستی های کل سازمان را پوشش دهند.

داشتن برنامه هدفمند و استراتژی شغلی با رعایت استانداردهای ملی و نگاه به الگو های جوامع و شرایط بین المللی و رعایت کیفیت و استفاده از تکنولوژی های روز و بهره گیری از اینترنت و همه رسانه ها و ابزارها در جهت برندسازی سازمان از وظایف یک روابط عمومی علمی و دانشگاهی است.

روابط عمومی باید بتواند به صراحت به جامعه بگوید که وجود سازمان در گرو مخاطبین آن است و توجه به افکارعمومی بزرگترین دغدغه مدیران ارشد سازمان است و پاسخگویی به موقع و شفافیت و صراحت بیان مهمترین وظیفه سازمانی او است.

روابط عمومی اقناع گر باید همیشه چهارگوش داشته و یکپارچه زبان نباشد.

روابط عمومی وظیفه سخنگویی و پاسخگو بودن را داشته و موظف است که با بهترین ارتباطات از همه رسانه های موجود در فضای مجازی تا مکتوب و خیابانی و سایر ابزارتبلیغاتی به نحو موثر استفاده نماید و منتقدین را ارج گذاشته و از دانش آنها در جهت بهبود سازمانی بهره ببرد.

تلاش روابط عمومی جهت برند سازی سازمان، وزارتخانه، دولت و حتی یک کاسبی کوچک با خوشنامی مدیران و کارکنان آن و نحوه پاسخگویی به مخاطب و پرهیز از دروغگویی، پنهان کاری ، و بی ارزش دانستن مردم همراه خواهد بود تا بتواند از این سرمایه اجتماعی مهم در جهت اعتمادسازی و تاثیر گذاری وسودآوری بهره ببرد.

روابط عمومی باید اولین منتقد سازمان بوده و از به به گویی مدیریت ها دوری کرده و بیشتر به بخش خالی لیوان توجه کند و به هیچ عنوان سرپوشی بر حقایق نگذاشته و چون چشم و گوش مدیران ارشد عمل کرده و رازدار و محرم دوطرف عمل نماید.

روابط عمومی تنها یک اداره در چارت سازمانی نیست، روابط عمومی در هرسازمانی شامل همه کارکنان از نگهبان درب ورودی و تلفنچی تا وزیر و مدیرعامل و هیات مدیره ها می شود.

نقش و تاثیری که یک منشی ساده و یک نگهبان درب ورودی می تواند در افکارعمومی مخاطبین بگذارد را گاهی یک مدیر عالی نمی تواند.

اهمیت نیروهای صف در دانش روابط عمومی فردی آن ها بروز و جلوه گر می شود و بعد به دانش تخصصی فرد ختم می گردد.

روابط عمومی با یک سلام آغاز می شود و با یک لبخند به شکوفایی می رسد و در دامنه تخصص و دانایی به گل می نشیند.

اما واقعا فایده روابط عمومی چیست؟

روابط عمومی فایده بسیار دارد و بردانایان و اهل خرد و اندیشه کاملا واضح و مبرهن است و بر فرهنگ نادانی، آب در هاون کوفتن است، این بود انشا امروز من.