هادی خانیکی: روابط عمومی آینده‌نگر، پلی میان حال و آینده است

به گزارش آژانس خبری پی آر؛ هادی خانیکی، استاد ارتباطات، در سخنان خود در دهمین همایش حرفه‌ای‌گرایی در روابط‌عمومی با تأکید بر پیچیدگی‌های جهان امروز و ضرورت آینده‌نگری در حوزه ارتباطات گفت: «مایه‌ی افتخار است که امروز در جمع فرهیختگان، اندیشه‌ورزان و فعالان حوزه ارتباطات سخن می‌گویم. ما در زمانی گرد هم آمده‌ایم که جهان با موجی تازه روبه‌روست؛ موجی که فناوری‌ها هم می‌توانند نجات‌بخش باشند و هم نابودکننده.»

خانیکی با اشاره به مفاهیم کلیدی این موج افزود: «هوش مصنوعی، زیست‌فناوری و شبکه‌های خودآموز، نه فقط ابزار، بلکه شریکان تازه‌ای در ساخت آینده‌اند. اما پرسش این است که در این طوفان داده و سرعت و پیش‌بینی‌ناپذیری، جای انسان، اخلاق و ارتباطات کجاست؟ روابط عمومی آیا می‌تواند همچنان نقش خود را به‌عنوان حافظ معنا و اعتماد ایفا کند؟»

استاد ارتباطات سپس مفهوم «درهم‌تنیدگی» را محور تحلیل خود قرار داد و گفت: «در جهان امروز، سیاست از فناوری جدا نیست، اقتصاد از احساسات جدا نیست و واقعیت از روایت جدا نیست. هر کنش ارتباطی، ترکیبی از داده، معنا و قدرت است. در این وضعیت، روابط عمومی دیگر صرفاً نهاد اطلاع‌رسانی نیست؛ بلکه درهم‌تنیدگی میان دانایی و اعتماد است، جایی که باید واقعیت را بفهمیم، تفسیر کنیم و برای آن چشم‌انداز بسازیم.»

خانیکی چهار ویژگی مهم جهان درهم‌تنیده امروز را توضیح داد:

ناتقارنی: دسترسی نابرابر به دانش و قدرت، مهار جریان‌های اطلاعاتی را دشوار می‌کند.

تکامل سریع و گاه جهشی: فناوری‌ها با سرعتی حرکت می‌کنند که قوانین و سیاست‌ها از آن عقب می‌مانند.

همه‌کاربری بودن ابزارها: یک ابزار می‌تواند هم رسانه، هم مدرسه، هم بازار و هم میدان کنش سیاسی باشد.

خودگردانی: سامانه‌های هوشمند توانایی تصمیم‌گیری مستقل پیدا کرده‌اند و مهار آن‌ها مسئله‌ای اخلاقی، اجتماعی و انسانی است.

وی با بازگشت به شرایط ایران گفت: «جامعه ما درگیر وضعیتی است که من آن را «اکنون ممتد» می‌نامم؛ اکنونی که گذشته را پشت سر نگذاشته و هنوز افق آینده را نمی‌بیند. در چنین شرایطی، آینده‌نگری نه فقط مسئله تکنولوژی، بلکه مسئله اعتماد و گفت‌وگو است.»

خانیکی همچنین به ابرچالش‌های ارتباطی ایران اشاره کرد: «شکاف میان دانش و تصمیم، گسست میان نهادهای ارتباطی و حکمرانی، بحران اعتماد عمومی، انبوه‌سازی ارتباطات بدون کیفیت و ناپایداری مشروعیت ارتباطی، همگی پیش‌شرط‌هایی هستند که روابط عمومی باید با آن‌ها روبه‌رو شود و نقش خود را از «بلندگو» به «پل و تفسیرگر» تغییر دهد.»

در بخش پایانی، خانیکی به بایدها و نبایدهای روابط عمومی آینده‌نگر پرداخت:
بایدها: فراهوشمند شدن، رسیدن از اطلاع‌رسانی به روایت، نهاد گفت‌وگو شدن، اخلاق‌مداری و ترجمه آینده به زبان امید.
نبایدها: گرفتار تبلیغ شدن، بت‌سازی از فناوری، جدایی حرفه‌ای‌گری از معنا، ترس از نقد و بازگشت به گذشته.

خانیکی جمع‌بندی کرد: «گفت‌وگو نه فقط راه‌حل مسائل ارتباطی است، بلکه خود بخشی از آینده‌نگری است. روابط عمومی آینده‌نگر، نهادی است که در میان این درهم‌تنیدگی، به صدای معنا گوش می‌دهد؛ نه تنها مدیریت تصویر، بلکه مدیریت تفاهم. اگر موج پیش‌رو را بشناسیم، درهم‌تنیدگی را بفهمیم و گفت‌وگو را تمرین کنیم، آینده را نه با ترس، بلکه با آگاهی و امید استقبال خواهیم کرد.»

وی سخنان خود را با نقل قولی از کتاب مصطفی سلیمان به پایان رساند: «جهان را نمی‌توان از نو ساخت، اما می‌توان از نو دید، و این کار، کار ارتباطات است.»