پاسداشت نیم‌قرن فعالیت علمی دکتر فرقانی استاد علوم ارتباطات

به گزارش آژانس خبری پی آر؛ این مراسم با هدف تقدیر از سال‌ها فعالیت علمی، آموزشی و حرفه‌ای دکتر فرقانی در حوزه روزنامه‌نگاری و علوم ارتباطات برگزار شد و جمعی از چهره‌های شناخته‌شده این حوزه در آن حضور داشتند.

تجلیل از چند دهه فعالیت علمی و حرفه‌ای

در این مراسم، مجید رضائیان، استاد علوم ارتباطات و روزنامه‌نگاری، دکتر مهدخت بروجردی، عضو هیئت بازنشسته علمی دانشگاه علامه طباطبائی و همسر دکتر فرقانی، دکتر مهدی جلیلی، به نمایندگی از دانش‌آموختگان علوم ارتباطات و شاگردان دکتر فرقانی و سیدفرید قاسمی، روزنامه‌نگار و پژوهشگر حوزه ارتباطات و رسانه، به سخنرانی پرداختند.

همچنین استادان و چهره‌های برجسته علوم ارتباطات و روزنامه‌نگاری از جمله دکتر هادی خانیکی، استاد تمام علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی، دکتر یونس شکرخواه، روزنامه‌نگار و استاد دانشگاه تهران، دکتر علی‌اکبر قاضی‌زاده، استاد روزنامه‌نگاری و پژوهشگر حوزه رسانه و ارتباطات، دکتر حسینعلی افخمی، عضو هیئت علمی گروه روابط عمومی دانشگاه علامه طباطبائی؛ دکتر سیدمحمد مهدی‌زاده، رئیس دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی، محمود مختاریان، استاد گرافیک روزنامه‌نگاری و روزنامه‌نگار، دکتر محمدحسن یادگاری، عضو هیئت علمی گروه ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی، حسین میرزایی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، در این مراسم حضور داشتند.

جمعی از استادان، دانشجویان، دانش‌آموختگان ارتباطات و روزنامه‌نگاری و فعالان عرصه ارتباطات و رسانه نیز از دیگر حاضران این برنامه بودند.

اجرای این برنامه بر عهده دکتر مسعود کوثری، عضو هیئت علمی گروه ارتباطات دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران بود.

در پایان این مراسم نیز از خدمات و سال‌ها فعالیت علمی و حرفه‌ای دکتر محمدمهدی فرقانی در عرصه روزنامه‌نگاری و علوم ارتباطات تجلیل شد.

محمدمهدی فرقانی در سال ۱۳۳۱ در یزد به دنیا آمد. او فارغ‌التحصیل دوره کارشناسی روزنامه‌نگاری و کارشناسی ارشد و دکترای علوم ارتباطات از دانشگاه علامه طباطبائی است و سال‌ها به‌عنوان عضو هیئت علمی گروه علوم ارتباطات این دانشگاه به تدریس و پژوهش پرداخت.

فرقانی فعالیت حرفه‌ای خود را با خبرنگاری و گزارشگری آغاز کرد و از سال ۱۳۵۱ تا ۱۳۷۵ در روزنامه کیهان در سمت‌هایی همچون خبرنگار، گزارشگر، دبیر سرویس، عضو شورای سردبیری و عضو شورای تیتر فعالیت داشت.

او از سال ۱۳۷۸ تا آبان ۱۳۸۲ ریاست مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها، که دفتر توسعه آموزش رسانه فعلی است، را بر عهده داشت و پس از آن، از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۶ رئیس دانشکده علوم اجتماعی و ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی بود.

پس از استقلال دانشکده‌های علوم اجتماعی و علوم ارتباطات، مسئولیت ریاست دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی به وی سپرده شد؛ مسئولیتی که تا سال ۱۳۹۹ ادامه داشت. فرقانی در همین سال با کسب درجه دانشیاری از دانشگاه علامه طباطبائی بازنشسته شد.

کارنامه‌ای در پیوند میان روزنامه‌نگاری و دانشگاه

کارنامه علمی و حرفه‌ای دکتر فرقانی علاوه بر فعالیت مطبوعاتی و دانشگاهی، عضویت در مجموعه‌ای از انجمن‌ها و نهادهای علمی و تخصصی را نیز دربرمی‌گیرد.

او عضو انجمن بین‌المللی تحقیق در ارتباط جمعی (IAMCR)، مرکز آسیایی اطلاعات رسانه‌ای (AMIC)، انجمن جهانی تحقیق در افکار عمومی (WAPOR)، جمعیت توسعه علمی کشور، انجمن جامعه‌شناسی ایران و کمیته ملی ارتباطات وابسته به کمیسیون ملی یونسکو در ایران بوده است.

فرقانی همچنین عضو هیئت‌مدیره نخستین دوره انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی و نخستین دوره انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات بوده و در هیئت امنای دانشکده خبر نیز عضویت داشته است.

راهنمایی، مشاوره و داوری ده‌ها پایان‌نامه و رساله کارشناسی ارشد و دکتری، تدریس در دوره‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای علوم ارتباطات و حضور در هیئت‌های داوری سمینارهای مختلف همراه با ارائه مقاله و سخنرانی، بخش دیگری از فعالیت‌های علمی او را تشکیل می‌دهد.

مسئولیت‌های علمی و اجرایی

دکتر فرقانی مسئول راه‌اندازی و نخستین رئیس دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی بوده است. ریاست مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها از خرداد ۱۳۷۸ تا آبان ۱۳۸۲، ریاست دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی از آبان ۱۳۸۲ تا تیر ۱۳۸۶، عضویت در شورای پژوهشی دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها و ریاست پژوهشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی از آبان ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۸ از دیگر مسئولیت‌های علمی و اجرایی اوست.

وی همچنین مدیرمسئول فصلنامه علمی ـ پژوهشی «مطالعات رسانه‌های نوین» از دی‌ماه ۱۳۹۳ تا اسفند ۱۳۹۹ و رئیس دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی از تیرماه ۱۳۹۴ تا بهمن ۱۳۹۹ بوده است.

تشکیل هسته پژوهشی دیپلماسی رسانه‌ای با مشارکت دانشجویان دوره دکتری علوم ارتباطات در سال ۱۳۹۵، سردبیری فصلنامه علمی ـ پژوهشی «مطالعات فرهنگ ـ ارتباطات» و سردبیری فصلنامه علمی «رسانه» از شهریور ۱۴۰۱ و مدیریت مسئولیت این فصلنامه از اسفند ۱۴۰۴ تاکنون، بخش دیگری از فعالیت‌های این استاد ارتباطات است.

مقالات و آثار مکتوب

در کارنامه علمی دکتر فرقانی، انتشار ۱۹ عنوان مقاله علمی در فصلنامه علمی ـ ترویجی «رسانه»، ۱۹ عنوان مقاله علمی در فصلنامه «علوم اجتماعی» دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی و ۳۲ عنوان مقاله تخصصی در فصلنامه‌های مختلف دیده می‌شود. همچنین او ۱۴ عنوان مقاله را در سمینارهای ملی و بین‌المللی ارائه کرده است.

از جمله فعالیت‌های او در حوزه همایش‌ها و سمینارهای علمی می‌توان به حضور و داوری در سمینارهای بررسی مسائل مطبوعات، سمینارهای میان‌منطقه‌ای کشورهای آسیای مرکزی ـ غربی و جامعه اطلاعاتی، نخستین همایش علمی ایران و جامعه اطلاعاتی و نخستین همایش بین‌المللی «خبرگزاری‌ها، ائتلاف برای صلح» اشاره کرد.

فرقانی همچنین بنیانگذار و سردبیر ماهنامه علمی ـ آموزشی «تدبیر» از سال ۱۳۶۸ و مدیرمسئول فصلنامه تخصصی «رسانه» به مدت چهار سال بوده است.

در حوزه تألیف نیز پنج عنوان کتاب از دکتر محمدمهدی فرقانی منتشر شده است:

۱. ارتباطات سنتی در ایران

۲. راه درازِ گذار

۳. گزارش‌نویسی؛ چشم عقاب روزنامه‌نگاری

۴. روزنامه‌نگاری، ارتباطات و جامعه

۵. روابط‌عمومی و ارتباط با رسانه‌ها

پاسداشت سرمایه‌های انسانی روزنامه‌نگاری

بزرگداشت استادانی چون دکتر فرقانی را می‌توان فرصتی برای بازخوانی نقش نسل‌هایی دانست که در طول دهه‌ها، در کوران تحولات سیاسی و اجتماعی، برای حفظ جریان اطلاع‌رسانی، توسعه دانش ارتباطات و ارتقای جایگاه روزنامه‌نگاری در کشور تلاش کرده‌اند.

روزنامه‌نگاران و استادان روزنامه‌نگاری تنها بخشی از تاریخ رسانه نیستند؛ تجربه، دانش و میراث حرفه‌ای آنان می‌تواند چراغی برای مسیر آینده این حوزه باشد. انتقال تجربه، مسئولیت‌پذیری، توجه به حقیقت و تلاش برای ارتقای جایگاه رسانه، سرمایه‌ای است که با پاسداشت پیشکسوتان و انتقال آن به نسل‌های جدید روزنامه‌نگاری تداوم پیدا می‌کند.

دومین ماه‌نشست «گفتامد» نیز در همین مسیر، به پاسداشت یکی از چهره‌های اثرگذار آموزش روزنامه‌نگاری و علوم ارتباطات در ایران اختصاص یافت؛ استادی که کارنامه او از خبرنگاری و گزارشگری تا آموزش دانشگاهی، پژوهش، مدیریت علمی و نگارش آثار تخصصی در حوزه رسانه امتداد یافته است.