هوش مصنوعی؛ دستیار، نه سردبیر

به گزارش آژانس خبری پی آر؛  ورود هوش مصنوعی به فرایند تولید و انتشار محتوا، یکی از مهم‌ترین تغییرات سال‌های اخیر در زیست‌بوم رسانه است؛ تغییری که همزمان با افزایش سرعت و کاهش هزینه تولید محتوا، پرسش‌های تازه‌ای درباره دقت، اعتبار، هویت رسانه‌ای و مسئولیت حرفه‌ای روزنامه‌نگاران ایجاد کرده است.

اکنون مسئله دیگر صرفاً استفاده یا عدم استفاده از هوش مصنوعی نیست؛ بلکه چگونگی استفاده حرفه‌ای، مسئولانه و آگاهانه از این فناوری است.

یادداشت پیش‌رو با نگاهی به همین تحول، به فرصت‌ها و چالش‌های حضور هوش مصنوعی در اتاق‌های خبر و فرایند تولید محتوای رسانه‌ای می‌پردازد و بر یک مرز مهم تأکید می‌کند: میان توانایی ماشین در تولید محتوا و مسئولیت انسان در انتشار آن.

امیرحسین شمشادی پژوهشگر ارتباطات، در این یادداشت که در هفته‌نامه «آتیه نو» منتشر شده و اکنون با توجه به اهمیت موضوع در آژانس خبری روابط عمومی ایران بازنشر می‌شود، تلاش کرده است تصویری از فرصت‌ها، محدودیت‌ها و الزامات حرفه‌ای استفاده از هوش مصنوعی در رسانه ارائه کند.

در ادامه، متن کامل این یادداشت را می‌خوانید.

هوش مصنوعی دیگر پدیده ای متعلق به آینده نیست و اکنون به یکی از بازیگران اصلی اتاق های خبر تبدیل شده است.

طی دو سال گذشته ابزارهایی مانند، CHATGPT, GEMINI, CLAUDE و MIDJOURNEY به تدریج جای خود را در فرایند تولید محتوای رسانه‌های فارسی زبان؛ چه در داخل کشور و چه در بیرون از مرزها باز کرده‌اند.

از خبرنگار و تحلیلگر تا خبرگزاری، روزنامه‌ها، فعالان شبکه‌های اجتماعی و شهروند-خبرنگاران همگی به شکلی از این فناوری برای تولید متن، تصویر، ویدئو و محتوای قابل انتشار بهره می‌گیرند.

نخستین واقعیتی که باید پذیرفت فراگیر شدن این فناوری به ویژه نسخه‌های رایگان آن در زیست بوم رسانه است؛ واقعیتی که نه می توان آن را نادیده گرفت و نه می‌توان در برابر آن ایستاد.

بزرگ ترین دستاورد این تحول افزایش سرعت و کاهش هزینه تولید محتواست. هوش مصنوعی می تواند متن را ویرایش کند، خطاهای نگارشی و املایی را کاهش دهد، گزارش‌ها را خلاصه کند، تیتر و کپشن پیشنهاد دهد و یک محتوا را با لحنهای گوناگون باز نویسی کند.

در حوزه تصویر و ویدئو نیز از طراحی اینفوگرافیک و پوستر تا بازسازی عکس‌های قدیمی، بهبود کیفیت تصاویر، ترجمه، زیرنویس‌گذاری و تدوین اولیه و بسیاری از فرایندهایی که پیش‌تر به تخصص و زمان بیشتری نیاز داشت، اکنون با سرعتی چشمگیر انجام می شود.

نتیجه طبیعی این دگرگونی افزایش کمیت تولید رسانه‌ای و گسترش سهم مطالب تحلیلی، به ویژه در حوزه هایی مانند اقتصاد بازار، سرمایه، بودجه و تحلیل داده هاست؛ جایی که هوش مصنوعی با پردازش حجم انبوهی از اطلاعات می تواند چارچوبی منسجم برای تحلیل در اختیار روزنامه‌نگار قرار دهد.

شتاب بیشتر در تولید محتوا، الزاماً به معنای ارتقای کیفیت نیست. هوش مصنوعی، به ویژه در نسخه‌های رایگان همچنان با خطاهای محتوایی، تحلیلی و استنادی رو به روست و به همین دلیل هیچیک از خروجی‌های آن نباید بدون ارزیابی و ویرایش انسانی منتشر شود.

از سوی دیگر شباهت روز افزون متنهای تولید شده از نظر واژگان، ساختار و شیوه روایت، خطر یکنواخت شدن زبان رسانه و کمرنگ شدن هویت نوشتاری آن را افزایش می‌دهد.

هم‌زمان فناوری‌هایی مانند دیپ فیک نیز با تولید تصاویر و ویدئوهای جعلی اما باورپذیر، زمینه انتشار اطلاعات نادرست، خدشه به اعتبار اشخاص و نقض حریم خصوصی را فراهم کرده‌اند.

افزون بر این گسترش استفاده از هوش مصنوعی نگرانی‌هایی را درباره آینده اشتغال در رسانه ها و کاهش نقش برخی مشاغل تخصصی ایجاد کرده است.

با وجود این تحولات، مرز میان توانایی ماشین و مسئولیت انسان همچنان پا بر جاست. انجام مصاحبه‌های حرفه‌ای، ارزیابی اعتبار اطلاعات، درک ظرافت‌های اجتماعی و اخلاقی و پذیرش مسئولیت حقوقی محتوای منتشر شده، همچنان بر عهده روزنامه‌نگار است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌های تخصصی روابط عمومی به کانال پی آر در «بله» بپیوندید …