گذار از روابط‌ عمومی بوروکراتیک به میانجی‌گری اجتماعی

به گزارش آژانس خبری پی آر؛ ​یادداشت پیش‌رو به قلم مهدی بُکند، مدیر روابط عمومی، تشریفات و امور بین‌الملل استانداری همدان با نگاهی تحلیلی و مبتنی بر نظریه‌های ارتباطات و جامعه‌شناسی معاصر، به نقد وضعیت موجود روابط‌عمومی و واکاوی پیامدهای «تصلب ارتباطی» در ساختارهای اجرایی می‌پردازد.

نویسنده با ارجاع به اندیشه‌های هابرماس، بودریار و کاستلز، ضرورت گذار از مونولوگ نهادی به دیالوگ اجتماعی و بازتعریف روابط‌عمومی به‌عنوان تریبون معکوس جامعه را برجسته می‌کند.

آژانس خبری روابط عمومی ایران با توجه به اهمیت این بحث برای مدیران، کارشناسان و کنشگران حوزه ارتباطات و حکمرانی، این یادداشت را به‌ منظور تعمیق گفت‌ و گوهای حرفه‌ای و نخبگانی در عرصه روابط‌عمومی و مدیریت افکار عمومی منتشر می‌کند:

در زیست‌جهانِ معاصر مفاهیم قدرت و ارتباطات دچار دگردیسی بنیادین شده‌اند و دیگر نمی‌توان با الگوهای کلاسیکِ تزریق پیام توده‌های متکثر و هوشمند امروزی را با سیاست‌های حاکمیتی همراه ساخت، آنچه امروز در بدنه اجرایی به‌ویژه در سطوح استانی با آن مواجهیم، نوعی تصلب ارتباطی است که نتیجه‌ی غلبه نگاه بوروکراتیک بر ضرورت‌های پیوندی است.

روابط‌عمومی در معنای سنتی آن سال‌هاست که در پیله‌ی گزارش‌گریِ یک‌سویه محبوس مانده و به جای آنکه طبق نظریه کنش ارتباطی «یورگن هابرماس»، بسترساز تفاهم و زیست‌جهان مشترک باشد به ویترینی برای بازنمایی انتزاعی موفقیت‌ها بدل گشته است.

این رویکرد منجر به پدیده‌ای به نام بحران بازنمایی می‌شود، وضعیتی که در آن به تعبیر «ژان بودریار»، حقیقت جای خود را به وانموده داده و زبان رسمی نهاد قدرت با زبان واقعی شهروندان دچار گسست معنایی می‌گردد.

این گسست، فراتر از یک ایراد فنی نشانه‌ای از بیگانگی سیاسی در ساحت عمومی است جایی که شهروند خود را در آیینه‌ی رسانه‌های رسمی نمی‌بیند و روابط‌عمومی کلاسیک با تمرکز بر متن و بخشنامه‌ها از بطن و دغدغه‌های نخبگانی غافل می‌ماند.

​برای عبور از این بن‌بست برندینگ مدیریتی باید بر مدار گذار از مونولوگ به دیالوگ نهادی و تبدیل روابط‌عمومی به تریبون معکوس جامعه بازتعریف شود تا با الهام از مفهوم مسئولیت اجتماعی، روایت‌های رسمی از طریق پیوند میان نهاد سیاست و نهاد علم اعتباربخشی شده و با بهره‌گیری از دیپلماسی عمومی، جایگاه قدرت نرم در مقیاس بین‌المللی ارتقا یابد.

در این مسیر، استان همدان به واسطه پیشینه دیالکتیکی خود در تاریخ و تمدن، شایسته‌ترین بستر برای تجلی الگوی حکمرانی پیوندی «Relational Governance» است تا با ایجاد سنتزی میان اصالت تاریخی هگمتانه و مدرنیته رسانه‌ای و با بازگشت به جامعه‌محوری در پروتکل‌های تشریفاتی شفافیت نه به عنوان یک انتخاب، بلکه به مثابه یک ضرورت هستی‌شناختی در تکنولوژی قدرت پذیرفته شود.

مدیریت افکار عمومی در هزاره سوم همان‌گونه که «مانوئل کاستلز» در تحلیل جامعه شبکه‌ای تبیین می‌کند نه با ابزارهای صلب و مکانیکی بلکه با ظرافت‌های ساختاری و جریان‌های اطلاعاتی میسر است.

ما در پایتخت تاریخ و تمدن بر آنیم تا با تکیه بر ادبیات نخبگانی و پرهیز از تکرار کلیشه‌های بی‌اثر مدلی از ارتباطات را ارائه دهیم که در آن اقناع جایگزین ابلاغ و اعتماد جایگزین احتیاط شود، چراکه این تنها راه صیانت از آرمان‌های توسعه‌گرا در تراز ملی و بین‌المللی و بازخوانی اصیل پیوند میان حاکمیت و شهروند است.